بی کربنات سدیم (جوش شیرین)

بی کربنات سدیم با نام سدیم هیدروژن کربنات یا جوش شیرین در گرید خوراکی شناخته شده که نوعی نمک سدیم با فرمول مولکولیNaHCO3  است که در حالت جامد، به شکل پودری و گرانول با رنگ سفید و بی بو عرضه می شود و دارای خاصیت بازی است . این ماده شیمیایی عموما بی خطر بوده و در هوای خشک و حرارت اتاق پایداری معمولی دارد. در هوای مرطوب به آرامی تجزیه شده و دی اکسید کربن خود را از دست میدهد.

کاربردهای بی کربنات سدیم (جوش شیرین) در صنایع :

عمده ترین کاربرد های این محصول استفاده از آن در صنایع غذایی و فرآوری انواع بیکینگ پودر و همچنین به عنوان یک مکمل خوراکی در جیره غذایی دام و طیور در جهت جلوگیری از اختلالات متابولیکی و تغذیه ای می باشد .

صنایع غذایی:

اغلب بی کربنات سدیم (جوش شیرین) به عنوان یک عامل تخمیر شناخته می شود. این ماده در اثر مواجه با گرما و اسید از طریق آزاد کردن گاز دی اکسید کربن باعث ایجاد پف در صنایع شیرینی پزی می شود. به همین دلیل از این ماده در صنعت غذایی استفاده می شود.

استفاده از جوش شیرین در خوراک دام و طیور:

 جوش شیرین اگر چه خاصیت بازی (قلیایی) ضعیفی دارد ولی دارای خاصیت بافری مناسبی بوده و با جلوگیری از تغییرات شدید pH به حفظ تعادل اسید- باز بدن جانداران (دام و طیور) کمک می نماید. امروزه استفاده از موادی با خاصیت بافری برای حداقل رساندنی اثرات منفی اسیدی شدن جیره های غذایی امری ضروری می باشد، به همین دلیل مصرف مواد بافری مانند جوش شیرین (بی کربنات سدیم) در تغذیه دام و طیور بسیار مرسوم شده است. در موارد اسیدوز (اسیدوز متابولیک در گاو)، خاصیت قلیایی جوش شیرین موجب حفظ تعادل اسید- باز در بدن جانداران می شود و در موارد از دست دادن و کاهش یون بی کربنات، می تواند این کمبود را جبران نماید (استرس گرمایی در طیور گوشتی و تخم گذار و نیاز بدن طیور تخمگذار به بی کربنات سدیم برای بهبود و افزایش کیفیت پوسته در اوایل و اواخر دوره تولید). در فصل های گرم سال می توان تا یک سوم نمک جیره طیور را با بی کربنات سدیم جایگزین نمود.

صنایع بهداشتی:

این ماده به عنوان یک اکسید کننده در پاک کننده ها مورد استفاده قرار می گیرد. در هنگام ترکیب شدن با آب گرم، به عنوان یک تمیز کننده برای تمام مصارف از پاک کردن یک آلودگی از سطح لباس تا پاک کردن دیگ های صنعتی مورد استفاده قرار میگیرد. همچنین از مصارف بهداشتی جوش شیرین میتوان به استفاده از آن به عنوان جرم گیر و سفیدکننده دندان، از بین برنده ی بوی بدن، ضدعفونی کننده دهان، رفع رفلاکس معده و التیام آفتاب سوختگی نیز اشاره کرد.

در تولید مواد شوینده، بی کربنات سدیم به دلیل توانایی تنظیم pH میتواند باعث خنثی شدن آب شستشو شده و با خاصیت بافری خود موجب تنظیم نگه داشتن pH آب می شود؛ بدین ترتیب کیفیت شستشو را بالا می برد و همچنین سبب ایجاد رایحه خوب می گردد.

صنایع دباغی چرم و رنگرزی:

از بی کربنات سدیم (جوش شیرین) در صنعت نساجی برای رنگرزی و چاپ پارچه و در دباغی چرم، جهت نرم شدن و جلوگیری از تجزیه فیبرهای حیوانی می شود.

صنایع پلیمر:

در صنعت پلیمر، کاتالیزور و به عنوان تصفیه کننده طی فرایند تولید پلیمرها و پلاستیک های پیچیده کاربرد دارد .

تولید پودرهای آتش نشانی:

خاصیت خاموش کنندگی آتش از دیگر مواردی است که می توان برای بی کربنات سدیم (جوش شیرین) برشمرد . زمانی که این ماده بر روی آتش ریخته میشود، تولید گازCO2 مانع از ترکیب اکسیژن با ماده سوختنی می شود و آتش را به سرعت مهار می کند .

صنایع آرایشی:

از بی کربنات سدیم (جوش شیرین) به عنوان مرطوب کننده و لایه بردار طبیعی پوست جهت کاهش چروک استفاده میشود.

سایر کاربردها:

نکته ی مثبت دیگر درباره این ماده،ارزان و در دسترس بودن آن است. علاوه بر تمام کاربرد هایی که اشاره شد ، همچنین می توان به از بین بردن لکه ها و پاکسازی سطوح مختلف مانند اجاق گاز، حمام و کاشی و … کمک کند.

 

کاربردها :
– صنایع غذایی به عنوان عامل ورآورنده
– به عنوان خوراک دام و طیور
– ساخت پودرهای آتش نشانی
– صنعت آب و فاضلاب
– صنایع نساجی و چرم سازی
– تولید مواد شوینده و آرایشی و بهداشتی

آنالیز: